Kako odabrati pravu zaštitu?
- Određivanjem vrste rizika: prašina, isparenja...
- Utvrđivanjem toksičnog proizvoda
- Lociranjem i beleženjem toksičnosti
- Upoređivanjem sa AVE/VLE
- Određivanjem vrste filtera (P1, P2 ili P3)
Pri ovom koraku mora se uzeti u obzir okolina izložene radne stanice (vlaga, temperatura)
MASKE ZA DISANJE
Maske za disanje služe za zaštitu respiratornih organa od spoljnih uticaja kao što je prašina, aerosoli, dim ili gasa.
Kako se zaštititi?
- Određivanjem vrste rizika: prašina, dim, gas, isparenja...
- Određivanjem toksičnog proizvoda
- Lociranjem i beleženjem toksičnosti (koncentracije)
- Upoređivanjem sa AVE/VLE
- Određivanjem vrste filtera: sa B, C, K i njihovim klasama 1,2,3,
Pri ovom koraku mora se uzeti u obzir okolina izložene radne stanice (vlaga, temperatura)
ODABIR FILTERA
Svaki filter ili kertridž ima oznaku koda u boji.
| Filteri za prašinu i aerosoli | ||
Tip | Kod u boji | Zaštita |
P1 |
| Štiti od većih čvrstih čestica bez određene toksičnosti |
P2 |
| Štiti od čvrstih i/ili tečnih aerosoli za koje se smatra da su opasne |
P3 |
| Štiti od čvrstih toksičnih i/ili tečnih aerosoli (Berilijum – radioaktivne čestice) |
Klasa Apsorpcije filtera za gasove i isparenja
Klasa 1: filter niskog kapaciteta (koncentracija zagađivača ispod 0.1% ili 1000 ppm)
Klasa 2: Filter prosečnog kapaciteta (koncentracija zagađivača ispod 0.5% ili 5000 ppm)
Klasa 3: Filter visokog kapaciteta (koncentracija zagađivača ispod 0.1%)
Ppm: koncentracija u delovima na milion
Gas i isparenja Kod u boji Tip zaštite
Tip A štiti od organskih gasova i isparenja čija je tačka ključanja ispod 65 stepeni (rastvori i hidrokarbon).
Tip B štiti od neorganskih gasova i isparenja, izuzev ugljen monoksida.
Tip E štiti od sumpor-dioksida i nekih kiselinskih isparenja i gasova.
Tip K štiti od amonijaka i nekih aminoderivata.
Rečnik pojmova:
Dusts: čvrste čestice koje lebde u vazduhu
Isparenja: sitne čestice koje lebde u vazduhu
Aerosoli i vodena magla: sitne kapljice nastale tokom pulverizacije
AVE (Average Value of Exposure) – Prosečna vrednost izlaganja, odgovara koncentraciji izmerenoj preko jednog referentnog perioda (jedan dan od 8, na primer). Ukoliko je AVE prelazi koncentraciju kojoj pojedinac može biti izložen, bez rizika po njegovo zdravlje, zaštita je obavezna. AVE je prikazana na karti toksičnosti proizvoda kojima se rukuje.
LVE (Limit Value of Exposure) – Granična vrednost izlaganja, t predstavlja koncentraciju izmerenu preko maksimalnog vremena od 15 minuta za koje je preporučeno da se ne prelazi.
Standardi
Osnovni standardi u vezi sa respiratornim aparatima
EN136 standard: pune maske
Sastoji se od laboratorijskih testova i praktičnih testova performansi kako bi se ispitala usklađenost sa otpornošću na temperaturu, udarce, plamen, termalnu radijaciju, naprezanje, kao i otpornost na sredstva za čišćenje i sredstva za dezinfekciju.
Štaviše, vizuelna inspekcija mora uzeti u obzir i obeležavanje i uputstvo proizvođača.
EN140 standard: polu-maske i četvrt maske
Sastoji se od laboratorijskih testova i praktičnih testova performansi kako bi se proverila usklađenost sa zahtevima vezanim za otpornost na udarce, otpornost na sredstva za čišćenje i sredstva za dezinfekciju, temperaturu, plamen kao i na respiratornu otpornost.
EN141/EN 14387 standard: filteri za gas i složeni filteri
Ovaj standard se sastoji od laboratorijskih testova kojima se proverava usklađenost sa tehničkim zahtevima vezanim za otpornost na udarce, temperaturu, vlažnost i korozivne atmosfere kao i sa mehaničkom i respiratornom otpornošću.
EN 143 standard: filteri za zaštitu od čestica
Sastoji se od laboratorijskih testova kako bi se proverila usklađenost sa tehničkim zahtevima vezanim za otpornost na udarce, temperaturu, vlažnost i korozivne atmosfere kao i sa mehaničkom i res piratornom otpornošću.
EN 149 standard: Respratori ( kofil maske)
Standard se sastoji od laboratorijskih testova kako bi se proverila usklađenost sa tehničkim zahtevima vezanim za otpornost na udarce, sredstva za čišćenje i sredstva za dezinfekciju, temperaturu, plamen i sa respiratornom otpornošću.
Tabela Klasifikacije filtera
Klasa | FFP1 | FFP2 | FFP3 |
Minimalna efikasnost % | 78% | 92% | 98% |
Ukupna unutrašnja propustljivost | 22% | 8% | 2% |
Efikasnost filtriranja sredstva za filtriranje | 80% | 94% | 99% |
Nominalni zaštitni faktor | 4.5 | 12.5 | 50 |
Srednja vrednost izlaganja MEV | 4x | 10x | 20x |
EN405 standard: filtrirajuće polumaske
Određuje laboratorijske testove kako bi se proverila usklađenost sa otpornošću na nošenje i upotrebu, otpornost na udarce, plamen i sa respiratornom otpornošću.
